Voedseletiketten doen meer dan alleen een productnaam tonen. Ze vertellen de consument wat erin zit, hoe lang het houdbaar is en welke allergenen aanwezig zijn. In de food en horeca is een etiket dus een stuk gereedschap voor voedselveiligheid, en daar gelden duidelijke regels voor.
Bij Etikon Webshop helpen we al ruim 30 jaar bedrijven in de food en horeca aan etiketten die kloppen en die blijven zitten, ook onder vochtige of koude omstandigheden. In dit artikel leggen we uit waar voedseletiketten aan moeten voldoen op het gebied van veiligheid, houdbaarheid en allergenen, en hoe je de juiste keuze maakt.
Welke informatie hoort op een voedseletiket?
Voor voorverpakte levensmiddelen geldt Europese wetgeving die voorschrijft welke informatie verplicht is. Het gaat onder andere om de benaming van het product, de ingrediëntenlijst, de allergenen, de houdbaarheidsdatum en de bewaarinstructies.
Daarnaast moeten zaken als de nettohoeveelheid, de naam van de producent en vaak een voedingswaardetabel vermeld staan. De allergenen moeten in de ingrediëntenlijst duidelijk opvallen, bijvoorbeeld door ze vet te drukken.
Voor de horeca gelden vaak praktische varianten hiervan, bijvoorbeeld bij het etiketteren van bereide gerechten, verspakketten of producten die je voorverpakt verkoopt. Ook dan moet de informatie kloppen en leesbaar zijn.
Houdbaarheid: THT en TGT
Bij houdbaarheid maak je onderscheid tussen twee aanduidingen. THT staat voor ’tenminste houdbaar tot’ en wordt gebruikt voor producten die na de datum nog veilig te eten zijn, maar mogelijk aan kwaliteit inboeten. TGT staat voor ’te gebruiken tot’ en geldt voor bederfelijke producten die na de datum niet meer veilig zijn.
De juiste aanduiding kiezen is belangrijk, want het raakt direct aan voedselveiligheid. Daarnaast moet de datum betrouwbaar en leesbaar op het etiket komen, ook als de verpakking de koeling of vriezer in gaat.
Veel bedrijven printen de houdbaarheidsdatum als variabele gegevens ter plaatse. Dat vraagt om een printtechniek en materiaal die ook onder vochtige omstandigheden leesbaar blijven.
“Een vervaagde houdbaarheidsdatum is in de food een serieus probleem. Het etiket moet net zo betrouwbaar zijn als het product zelf.”
Allergenen duidelijk vermelden
Allergenen vormen een apart aandachtspunt. De wet kent veertien allergenen die verplicht vermeld moeten worden, zoals gluten, melk, noten, eieren en soja. Deze moeten in de ingrediëntenlijst opvallen zodat een consument met een allergie snel ziet of een product geschikt is.
Fouten in de allergenenvermelding kunnen ernstige gevolgen hebben. Daarom is het belangrijk dat de informatie klopt en dat het etiket leesbaar blijft. Een uitgelopen of vervaagde tekst is hier niet acceptabel.
Werk je met wisselende recepturen, dan helpt labelsoftware om de juiste allergeneninformatie automatisch op het etiket te krijgen. Zo verklein je de kans op fouten bij receptwijzigingen.
Het juiste materiaal voor food-etiketten
Food-etiketten krijgen te maken met vocht, vet, condens en soms vorst. Het materiaal en de lijm moeten daar tegen kunnen. Voor droge producten op kamertemperatuur volstaat vaak papier, maar voor koel- en vriesproducten kies je beter voor een synthetisch materiaal met een geschikte lijm.
Voor de vriezer is een vorstbestendige lijm nodig die ook bij lage temperaturen blijft plakken. Wordt een etiket op een nat of beslagen oppervlak aangebracht, dan bestaan daar speciale diepvrieslijmen voor. Meer hierover lees je in koude- en hittebestendige etiketten.
Wil je een vergelijking van de materialen die per branche worden gebruikt, kijk dan in welke materiaalsoorten worden gebruikt voor branche-specifieke etiketten.
Traceerbaarheid in de voedingsketen
In de food is traceerbaarheid een harde eis. Je moet kunnen aantonen waar een product vandaan komt en tot welke batch het behoort. Bij een probleem kun je dan gericht ingrijpen in plaats van een brede terugroepactie te starten.
Barcodes, batchnummers en productiedata op het etiket vormen daarbij de schakel tussen het product en je administratie. Een goed opgezette etikettering maakt het verschil tussen een snelle, gerichte actie en een dure terugroep.
Hoe je dit praktisch aanpakt lees je in etiketten en traceerbaarheid: praktijkgids voor sectoren met strenge eisen.
Praktische tips voor de food en horeca
Begin bij de wettelijke eisen voor jouw product en zorg dat alle verplichte informatie compleet is. Kies daarna een materiaal en lijm die passen bij de bewaaromstandigheden, en let op de leesbaarheid van variabele gegevens zoals data en batchnummers.
Test bij twijfel met een proefdruk onder de omstandigheden waarin het etiket terechtkomt. Zo weet je zeker dat de tekst leesbaar blijft en het etiket blijft zitten.
Wil je advies over de juiste voedseletiketten voor jouw situatie? Vraag een vrijblijvende offerte aan. We denken graag met je mee. Voor het bredere beeld ga je terug naar onze gids over branche-specifieke etiketten.
Veelgestelde vragen over voedseletiketten
Welke informatie is verplicht op een voedseletiket?
Verplicht zijn onder andere de productbenaming, de ingrediëntenlijst met allergenen, de houdbaarheidsdatum, de bewaarinstructies, de nettohoeveelheid en de gegevens van de producent. Vaak is ook een voedingswaardetabel verplicht.
Wat is het verschil tussen THT en TGT?
THT betekent ’tenminste houdbaar tot’ en geldt voor producten die na de datum nog veilig te eten zijn, maar aan kwaliteit kunnen inboeten. TGT betekent ’te gebruiken tot’ en geldt voor bederfelijke producten die na de datum niet meer veilig zijn.
Hoe moeten allergenen worden vermeld?
De veertien wettelijk erkende allergenen moeten in de ingrediëntenlijst duidelijk opvallen, bijvoorbeeld door ze vet te drukken. De informatie moet kloppen en goed leesbaar blijven, zodat consumenten met een allergie snel zien of een product geschikt is.
Welk etiket gebruik ik voor diepvriesproducten?
Voor diepvriesproducten kies je een synthetisch materiaal met een vorstbestendige lijm die ook bij lage temperaturen blijft hechten. Voor natte of beslagen oppervlakken bestaan speciale diepvrieslijmen. Test bij twijfel vooraf onder de juiste omstandigheden.
Kan ik houdbaarheidsdata zelf op het etiket printen?
Ja. Veel bedrijven printen de houdbaarheidsdatum ter plaatse als variabele gegevens. Kies dan een printtechniek en materiaal die ook onder vochtige omstandigheden leesbaar blijven, zodat de datum betrouwbaar afleesbaar is.