Etiketten en traceerbaarheid horen in veel sectoren onlosmakelijk bij elkaar. Of je nu in de food, chemie of farmacie werkt: je moet kunnen aantonen waar een product vandaan komt, tot welke batch het behoort en wanneer het is geproduceerd. Het etiket is daarbij de schakel tussen het fysieke product en je administratie.
Bij Etikon Webshop helpen we al ruim 30 jaar bedrijven om hun etikettering zo op te zetten dat traceerbaarheid soepel verloopt. In deze praktijkgids leggen we uit wat traceerbaarheid inhoudt, welke gegevens je nodig hebt en hoe je het praktisch regelt.
Wat betekent traceerbaarheid precies?
Traceerbaarheid betekent dat je een product door de hele keten kunt volgen, zowel vooruit als terug. Je weet welke grondstoffen in welk product zijn verwerkt, in welke batch dat is gebeurd en waar dat product uiteindelijk naartoe is gegaan.
Dat is belangrijk om twee redenen. Ten eerste kun je bij een probleem gericht ingrijpen: je roept alleen de getroffen batch terug in plaats van een hele productlijn. Ten tweede vragen wet- en regelgeving in steeds meer sectoren om aantoonbare traceerbaarheid.
Het etiket speelt hierin een centrale rol. Op het etiket staan de gegevens die het product koppelen aan je systemen, zoals een batchnummer of een barcode.
Welke gegevens horen bij traceerbaarheid?
Voor goede traceerbaarheid heb je een aantal gegevens nodig op het etiket. Het batchnummer is de basis: daarmee koppel je een product aan een productieronde. Vaak komt daar een productiedatum of houdbaarheidsdatum bij.
Voor verdergaande traceerbaarheid gebruik je barcodes of 2D-codes, zoals een datamatrix. Die maken het mogelijk om gegevens machinaal te lezen en te registreren. In de farmacie wordt vaak per verpakking een uniek serienummer toegevoegd.
Welke gegevens precies verplicht of wenselijk zijn, hangt af van je sector. Het overzicht van verplichte informatie verschilt per branche, zoals je ziet in onze gids over branche-specifieke etiketten.
“Een terugroepactie wordt pas beheersbaar als je precies weet welke batch waar zit. Dat begint bij een leesbaar en betrouwbaar etiket.”
Barcodes en 2D-codes in de praktijk
Barcodes zijn de meest gebruikte manier om gegevens machinaal leesbaar te maken. Een klassieke streepjescode bevat een beperkt aantal tekens, terwijl een 2D-code zoals een datamatrix veel meer informatie in een kleine ruimte kwijt kan.
De kwaliteit van de code is bepalend. Een code die niet scant, breekt de hele keten van traceerbaarheid. Daarom is goede printkwaliteit belangrijk, net als een materiaal dat niet vervaagt of beschadigt.
Voor codes die machinaal gelezen worden, is thermotransfer printen vaak de betere keuze. De afdruk is scherp en bestand tegen krassen en vervagen. Lees meer over het verschil in thermisch versus thermotransfer printen.
Variabele gegevens automatiseren
Traceerbaarheid draait om variabele gegevens: elke batch heeft een ander nummer, elke verpakking soms een andere code. Die handmatig bijhouden is foutgevoelig en tijdrovend. Labelsoftware lost dit op.
Met labelsoftware koppel je je etikettering aan je systemen, zodat batchnummers, data en codes automatisch op het etiket komen. Tegelijk leg je vast wat er is geprint, wat helpt bij controle en verantwoording. Meer hierover lees je in variabele data en dynamisch printen met labelsoftware.
Zo voorkom je fouten en houd je grip op je traceerbaarheid, ook bij hoge volumes.
Traceerbaarheid per sector
De eisen verschillen per branche. In de food gaat het vooral om het snel kunnen herleiden van producten bij een terugroep. In de chemie speelt naast traceerbaarheid de bestendigheid van het etiket een grote rol. In de farmacie gaat traceerbaarheid het verst, met serialisatie tot op de individuele verpakking.
Lees meer over de specifieke eisen in voedseletiketten in de food en horeca en in farmaceutische etiketten.
Wat alle sectoren gemeen hebben: traceerbaarheid valt of staat met een leesbaar en betrouwbaar etiket dat de hele levensduur van het product meegaat.
Zo zet je traceerbaarheid goed op
Begin bij de vraag welke gegevens je moet kunnen herleiden en welke eisen er voor jouw sector gelden. Kies daarna de juiste codes, een printtechniek met voldoende kwaliteit en een materiaal dat bestand is tegen de omstandigheden.
Automatiseer variabele gegevens met labelsoftware en controleer codes bij voorkeur direct na het printen. Zo houd je je keten betrouwbaar en je administratie kloppend.
Wil je hulp bij het opzetten van traceerbare etikettering? Vraag een vrijblijvende offerte aan of leg je situatie aan ons voor. Met ruim 30 jaar ervaring denken we graag met je mee.
Veelgestelde vragen over etiketten en traceerbaarheid
Wat is het belangrijkste gegeven voor traceerbaarheid?
Het batchnummer is de basis. Daarmee koppel je een product aan een productieronde, zodat je bij een probleem gericht kunt ingrijpen. Vaak komt daar een productiedatum of houdbaarheidsdatum bij, en voor verdergaande traceerbaarheid een barcode of 2D-code.
Wat is het verschil tussen een barcode en een datamatrixcode?
Een klassieke barcode bevat een beperkt aantal tekens, terwijl een datamatrixcode veel meer informatie in een kleine ruimte kwijt kan. Voor compacte verpakkingen of uitgebreide gegevens is een 2D-code zoals een datamatrix vaak de betere keuze.
Waarom is printkwaliteit belangrijk voor traceerbaarheid?
Een code die niet scant, breekt de keten van traceerbaarheid. Daarom is een scherpe, duurzame afdruk nodig. Thermotransfer printen geeft codes die goed bestand zijn tegen krassen en vervagen, wat de leesbaarheid waarborgt.
Hoe verklein ik de kans op fouten bij batchnummers?
Met labelsoftware koppel je variabele gegevens aan je systemen, zodat batchnummers en codes automatisch op het etiket komen. Door codes direct na het printen te controleren, voorkom je dat fouten verder in de keten terechtkomen.
Gelden voor elke sector dezelfde eisen?
Nee. In de food draait het vooral om snel kunnen herleiden bij een terugroep, in de chemie ook om bestendigheid van het etiket, en in de farmacie gaat het tot serialisatie per verpakking. De basis blijft een leesbaar en betrouwbaar etiket.